ქონების დეკლარაცია: ვის ეხება, ვადა და ჯარიმა

ქონების გადასახადს ფიზიკური პირი მხოლოდ მაშინ იხდის, თუ მისი ოჯახის წლიური შემოსავალი კანონით დადგენილ ზღვარს აღემატება. 2026 წლის 30 სექტემბრიდან ეს ზღვარი 40 000-დან 100 000 ლარამდე გაიზარდა და ახალი წესი უკვე წლევანდელ დეკლარაციაზეც ვრცელდება. ამიტომ ბევრ ოჯახს, რომელიც აქამდე იხდიდა, წელს გადასახადი აღარ აქვს.

მოკლედ

ვის ეხება

გადასახადი გაქვთ, თუ ორივე პირობა ერთად სრულდება: თქვენს საკუთრებაშია დასაბეგრი ქონება და თქვენი ოჯახის შემოსავალმა წინა წელს 100 000 ლარს გადააჭარბა (საგადასახადო კოდექსის 201-ე და 206-ე მუხლები). თუ შემოსავალი 100 000 ლარი ან ნაკლებია, ბინაზე, სახლსა და მანქანაზე გადასახადი არ გაქვთ.

დასაბეგრი ქონებაა: ბინა, სახლი, სხვა შენობა ან მისი ნაწილი, დაუმთავრებელი მშენებლობა, მსუბუქი ავტომობილი, იახტა, შვეულმფრენი და თვითმფრინავი. მიწას ცალკე წესი აქვს: თუ 1 აპრილის მდგომარეობით მიწა გაქვთ, გადასახადი შემოსავლის მიუხედავად გეხებათ, თუ მიწა კანონით გათავისუფლებული არ არის (203-ე და 206-ე მუხლები). თუ მიწის გადასახადს შემოსავლების სამსახური საჯარო რეესტრის ან მუნიციპალიტეტის მონაცემებით დაგარიცხავთ, მიწის დეკლარაციის წარდგენა არ გევალებათ (205-ე მუხლი).

ვინ ითვლება ოჯახად და რა შემოსავალი ითვლება

• ოჯახია თავად თქვენ, მეუღლე და არასრულწლოვანი შვილები, აგრეთვე თქვენთან მუდმივად მცხოვრები მშობლები, შვილები, და-ძმა, ბებია-ბაბუა და შვილიშვილები, თუ საერთო მეურნეობას ეწევით. ვინ ცხოვრობს თქვენთან ერთად, თავად განსაზღვრავთ (მე-8 მუხლი)
• ითვლება ყველა შემოსავალი: ხელფასი, ბიზნესის შემოსავალი და სხვა შემოსავალი
• მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირს ბრუნვის 25% ეთვლება
• არ ითვლება: ოჯახის წევრისგან მემკვიდრეობით, ჩუქებით ან განქორწინებისას მიღებული ქონება, 2 წელზე მეტი ხნის ბინის ან სახლის გაყიდვით მიღებული თანხა და მიკრო ბიზნესის ან ფიქსირებული გადასახადის შემოსავალი (202-ე მუხლი)

რამდენს გადაიხდით

განაკვეთი ქონების წინა წლის ბოლოს არსებული საბაზრო ღირებულების 0.8–1%-ია წელიწადში (202-ე მუხლი). ზუსტ განაკვეთს ამ ფარგლებში მუნიციპალიტეტის საკრებულო ადგენს. თუ ქონება წლის მხოლოდ ნაწილში გქონდათ, გადასახადი იმ დროის პროპორციულად ითვლება.

გადასახადს შემოსავლების სამსახური ითვლის თქვენი დეკლარაციის მიხედვით — თქვენ ქონებისა და შემოსავლის მონაცემებს აცხადებთ.

ვადები

• დეკლარაცია — არა უგვიანეს 1 ნოემბრისა. ქონების მონაცემები წინა წლის მიხედვით შეგაქვთ (205-ე მუხლი)
• გადახდა — არა უგვიანეს 15 ნოემბრისა, ერთიან სახაზინო კოდზე 101001000
• თუ ბოლო დღე შაბათს, კვირას ან უქმე დღეს ემთხვევა, ვადა შემდეგ სამუშაო დღემდე გრძელდება; ელექტრონულად წარდგენა და საბანკო გადარიცხვა ამ დღის 24 საათამდეა შესაძლებელი (საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლი). მაგალითად, 2026 წელს — 2 და 16 ნოემბერი
• დეკლარაცია rs.ge-ზე, თქვენი გვერდიდან წარედგინება

როდის არ უნდა შეავსოთ

• თუ ოჯახის შემოსავალი წინა წელს 100 000 ლარს არ აღემატებოდა და დასაბეგრი მიწა არ გაქვთ, დეკლარაციის წარდგენა არ გევალებათ
• თუ შარშან დეკლარაცია წარადგინეთ და მონაცემები არ შეცვლილა, წელს შეგიძლიათ არ წარადგინოთ — შემოსავლების სამსახური გადასახადს შარშანდელი დეკლარაციის პირობებით დაგარიცხავთ
• თუ შარშან დეკლარანტი იყავით, წელს კი გადასახადი არ გაქვთ, შემოსავლების სამსახურს უნდა აცნობოთ, რომ დეკლარაციას არ წარადგენთ (205-ე მუხლი)

თუ შემოსავალი ან ქონება შეიცვალა — მაგალითად, შარშან 100 000 ლარს აღემატებოდა, წელს კი არა — ახალი დეკლარაცია წარადგინეთ, რომ გადასახადი ძველი მონაცემებით არ დაგერიცხოთ.

ჯარიმა, თუ ვადა გაგიცდათ

• დეკლარაციის დაგვიანება 2 თვემდე — გადასახადის 5%-ის ოდენობის ჯარიმა; 2 თვეზე მეტი — 10% (274-ე მუხლი)
• თუ გადასახდელი გადასახადი ნულია, დაგვიანებისთვის ჯარიმა არ არის
• გადახდის დაგვიანება — საურავი, გადაუხდელი თანხის 0.05% ყოველ დღეზე (272-ე მუხლი)

თუ არ ეთანხმებით

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილება — მაგალითად, დარიცხვა ან ჯარიმა — ჩაბარებიდან 30 დღეში საჩივრდება შემოსავლების სამსახურში. მისი გადაწყვეტილება 20 დღეში საჩივრდება დავების განხილვის საბჭოში ფინანსთა სამინისტროსთან ან სასამართლოში (299-ე და 305-ე მუხლები). ვადის გაშვებისას თანხა აღიარებულად ითვლება.

როგორ დაგეხმარებით

• შევამოწმებთ, გეკისრებათ თუ არა გადასახადი ახალი 100 000-ლარიანი ზღვრით
• დაგეხმარებით დეკლარაციის ან უარის შეტყობინების წარდგენაში
• გავასაჩივრებთ არასწორ დარიცხვას, ჯარიმასა და საურავს
• წარგადგენთ შემოსავლების სამსახურში, დავების საბჭოსა და სასამართლოში

საგადასახადო ადვოკატი