იურიდიული ტერმინები — მარტივად

პირი, რომელსაც სისხლის სამართლის საქმეზე ბრალი წაუყენეს. მას აქვს დუმილისა და ადვოკატის უფლება.

პირი, რომლის მიმართაც სასამართლომ გამამტყუნებელი განაჩენი გამოიტანა.

პირის თავისუფლების ხანმოკლე შეზღუდვა. დაკავებიდან 48 საათში ბრალი უნდა წარედგინოს, მომდევნო 24 საათში კი სასამართლოს წარუდგინონ.

სასამართლოს მიერ ბრალდებულისთვის საქმის განხილვამდე შეფარდებული ზომა: გირაო, შეთანხმება გაუსვლელობისა და სათანადო ქცევის შესახებ, პირადი თავდებობა ან პატიმრობა.

აღკვეთის ღონისძიება — ფულადი თანხა ან უძრავი ქონება, არანაკლებ 1 000 ლარისა, რომელიც ბრალდებულის სათანადო ქცევას უზრუნველყოფს.

ყველაზე მკაცრი აღკვეთის ღონისძიება. გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როცა სხვა ზომა არ კმარა; საერთო ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 9 თვეს.

შეთანხმება პროკურატურასა და ბრალდებულს შორის: ბრალდებული აღიარებს დანაშაულს, სანაცვლოდ თანხმდებიან სასჯელზე ან ბრალდების შემსუბუქებაზე. სასამართლო განაჩენს საქმის არსებითი განხილვის გარეშე გამოიტანს.

სასამართლო, სადაც ბრალეულობის შესახებ ვერდიქტს მოქალაქეებისგან შერჩეული ნაფიცი მსაჯულები იღებენ.

საგამოძიებო მოქმედება ნივთების ან მტკიცებულებების მოსაძებნად. როგორც წესი, ტარდება სასამართლოს განჩინებით; გაქვთ უფლება, გაეცნოთ საფუძველს და ოქმს.

გამოძიების დროს ჩატარებული მოქმედება — მაგალითად, ჩხრეკა, ამოღება, ექსპერტიზა ან დაკითხვა. მისი კანონიერების შემოწმება დაცვის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

განაჩენის გასაჩივრება: სააპელაციო საჩივარი შეიტანება სააპელაციო სასამართლოში, საკასაციო — უზენაეს სასამართლოში, რომელიც საბოლოო ინსტანციაა.

თავის ან სხვის დაცვა მართლსაწინააღმდეგო თავდასხმისგან. ასეთი ქმედება მართლსაწინააღმდეგოდ არ ითვლება, თუ თავდაცვა აშკარად შეუსაბამო არ არის თავდასხმასთან.

კანონის დარღვევა, რომელიც დანაშაული არ არის და ისჯება ჯარიმით, უფლების შეჩერებით ან ადმინისტრაციული პატიმრობით — მაგალითად, ნასვამი მართვა.

გამამტყუნებელი განაჩენის სამართლებრივი შედეგი, რომელიც პირს გარკვეული დროით რჩება. საპროცესო შეთანხმებაც ნასამართლობას იწვევს.

პირი, რომელსაც დანაშაულით ზიანი მიადგა. მას აქვს უფლებები სისხლის სამართლის პროცესში და შეუძლია ზიანის ანაზღაურება მოითხოვოს.

დოკუმენტი, რომლითაც სხვა პირს აძლევთ უფლებას, თქვენი სახელით იმოქმედოს — მაგალითად, მემკვიდრეობის მისაღებად ან ქონების გასაყიდად.

საზღვარგარეთ გაცემული დოკუმენტის დამოწმება. ქვეყნის მიხედვით შეიძლება საჭირო იყოს აპოსტილი ან საკონსულო ლეგალიზაცია, ზოგ შემთხვევაში — არცერთი.

გარდაცვლილის ქონება და ვალდებულებები. მემკვიდრეობა უნდა მიიღოთ სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვის განმავლობაში.

თანხა, რომელსაც მშობელი იხდის შვილის სარჩენად. საქართველოში ფიქსირებული პროცენტი არ არსებობს — ოდენობა შეთანხმებით ან სასამართლოს მიერ განისაზღვრება.

სახელმწიფო რეესტრი, სადაც უძრავი ქონებისა და კომპანიების უფლებები რეგისტრირდება. საკუთრება წარმოიშობა რეგისტრაციით.