განაჩენის გადასინჯვა ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო

შუამდგომლობის დაყენების უფლება აქვს პროკურორს, მსჯავრდებულს და მის ადვოკატს, ხოლო მსჯავრდებულის გარდაცვალების შემთხვევაში — მის კანონიერ მემკვიდრეს და მის ადვოკატს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).

შუამდგომლობა წერილობით შედის სააპელაციო სასამართლოში განსჯადობის მიხედვით და განაჩენის აღსრულებას არ აჩერებს (312-ე მუხლის 1-ლი და მე-4 ნაწილები).

გადასინჯვის საფუძვლები

310-ე მუხლის მიხედვით, განაჩენი გადაისინჯება, თუ:

• კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილია, რომ ყალბია მტკიცებულება, რომელიც გადასასინჯ განაჩენს დაედო საფუძვლად.
• არსებობს გარემოება, რომელიც მოწმობს განაჩენის დამდგენი სასამართლოს უკანონო შემადგენლობას ან განაჩენის საფუძვლად დადებული მტკიცებულების დაუშვებლობას.
• კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილია, რომ მოსამართლემ, პროკურორმა, გამომძიებელმა, ნაფიცმა მსაჯულმა ან ნაფიცი მსაჯულის მიმართ სხვა პირმა ამ საქმესთან დაკავშირებით დანაშაული ჩაიდინა.
• საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ არაკონსტიტუციურად ცნო ამ საქმეში გამოყენებული სისხლის სამართლის კანონი.
• ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგინდა კონვენციის ან მისი ოქმების დარღვევა და გადასასინჯი განაჩენი ამ დარღვევას ეფუძნება.
• კანონში ჩამოთვლილი გაეროს კომიტეტის გადაწყვეტილებით ამ საქმესთან დაკავშირებით დადგინდა კომიტეტის დამაარსებელი კონვენციის დარღვევა და გადასასინჯი განაჩენი ამ დარღვევას ეფუძნება.
• ახალი კანონი აუქმებს ან ამსუბუქებს პასუხისმგებლობას იმ ქმედებისთვის, რომლისთვისაც პირს მსჯავრი დაედო.
• წარდგენილია ახალი ფაქტი ან მტკიცებულება, რომელიც განაჩენის გამოტანისას ცნობილი არ იყო და ამტკიცებს მსჯავრდებულის უდანაშაულობას ან მის მიერ უფრო მსუბუქი ან უფრო მძიმე დანაშაულის ჩადენას; აგრეთვე — გამართლებულის ბრალეულობას ან დანაშაულის ჩადენას იმ პირის მიერ, რომლის მიმართაც დევნა შეწყვეტილი იყო.
• წარდგენილია პროკურორის დადგენილება საქმის წარმოებისას მსჯავრდებულის უფლების არსებითი დარღვევის შესახებ, რომელიც განაჩენის გამოტანისას ცნობილი არ იყო და ამტკიცებს მის უდანაშაულობას ან უფრო მსუბუქი დანაშაულის ჩადენას.
• სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ ცნო ფარული საგამოძიებო მოქმედება, რომლითაც მოპოვებული მტკიცებულება განაჩენს დაედო საფუძვლად.

ვადა

გადასინჯვის ვადა შეუზღუდავია. გამონაკლისია ევროპული სასამართლოს ან გაეროს კომიტეტის გადაწყვეტილებაზე დაფუძნებული შუამდგომლობა: ის ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ან კომიტეტის გადაწყვეტილების მიღებიდან 1 წლის ვადაში შედის (311-ე მუხლი).

როგორ მიმდინარეობს

• შუამდგომლობაში უნდა აღინიშნოს გადასინჯვის საფუძველი და მტკიცებულებები (312-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).
• სასამართლო შეტანიდან 2 კვირის ვადაში ამოწმებს, კოდექსის მოთხოვნების შესაბამისად არის თუ არა შუამდგომლობა დაყენებული და რამდენად არის დასაბუთებული (313-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი).
• დაუშვებლად ცნობის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი მისი გამოტანიდან 2 კვირაში შედის (313-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).
• დაშვების შემთხვევაში საქმეს სააპელაციო სასამართლო არსებითად განიხილავს და განაჩენს ან უცვლელად ტოვებს, ან ცვლის, ან აუქმებს და ახალ განაჩენს ადგენს; ეს განაჩენი საკასაციო წესით საჩივრდება (314-ე მუხლი).