ფრენის კომპენსაცია — დაგვიანება, გაუქმება, ჩასხდომაზე უარი

წესი ვრცელდება მგზავრებზე, რომლებიც საქართველოს აეროპორტიდან მიფრინავენ ქართული ან უცხოური ავიაკომპანიით (წესში — „მომსახურე ავიაგადამზიდველი“), აგრეთვე მგზავრებზე, რომლებიც სხვა ქვეყნიდან საქართველოში ქართული ავიაკომპანიით მოფრინავენ, თუ კომპენსაცია ან დახმარება იმ ქვეყანაში არ მიუღიათ (წესის 1-ლი მუხლის მე-2 პუნქტი). წესი არ ვრცელდება უფასო ან ისეთი დაბალი ტარიფის ბილეთებზე, რომლებიც გაყიდვის ღია ქსელში არ ხვდება (1-ლი მუხლის მე-5 პუნქტი).

ავიაკომპანიის მოვალეობებს საჰაერო კოდექსის 75-ე მუხლიც აწესრიგებს. წესი არ ზღუდავს მგზავრის უფლებას, მიმართოს სასამართლოს (მე-3 მუხლის მე-9 პუნქტი).

კომპენსაციის ოდენობა

კომპენსაციის ოდენობას მე-7 მუხლი ადგენს; მანძილი დიდი წრის რკალით — ორ წერტილს შორის უმოკლესი ხაზით — გამოითვლება (მე-3 მუხლის მე-10 პუნქტი). თუ მგზავრს შესთავაზეს ალტერნატიული მარშრუტი და ის დანიშნულების ადგილზე კანონით დადგენილ დროზე მეტი დაგვიანებით არ ჩავიდა, ავიაკომპანიას შეუძლია კომპენსაცია 50%-ით შეამციროს (მე-7 მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტები). კომპენსაციას გიხდიან ნაღდი ფულით ან გადარიცხვით.

ფრენის დაგვიანება

• კვება, სასმელი და ორი სატელეფონო ზარი ან ელფოსტა გეკუთვნით, თუ ფრენა დაგვიანდა: 1500 კმ-მდე ფრენისას — 2 საათით ან მეტით, 1500–3500 კმ-ზე — 3 საათით ან მეტით, 3500 კმ-ზე მეტ მანძილზე — 4 საათით ან მეტით (მე-6 მუხლის 1-ლი პუნქტი).
• თუ ფრენა სულ მცირე ერთი დღე-ღამით გადაიდო, ავიაკომპანიამ სასტუმრო და სასტუმრომდე მგზავრობა უნდა მოგცეთ (მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტი).
• სულ მცირე 5 საათით დაგვიანებისას შეგიძლიათ მოითხოვოთ ბილეთის ღირებულების ანაზღაურება და საწყის პუნქტამდე დაბრუნება (მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტი, მე-6 მუხლის მე-3 პუნქტი).
• თუ დანიშნულების პუნქტში სულ მცირე 3 საათით გვიან ჩაფრინდით, კომპენსაცია გეკუთვნით, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ავიაკომპანია დაამტკიცებს, რომ დაგვიანება განსაკუთრებული ვითარებით იყო გამოწვეული, რომლის თავიდან აცილებაც ყველა საჭირო ზომის მიღების მიუხედავად შეუძლებელი იყო (მე-6 მუხლის მე-4 პუნქტი).

ფრენის გაუქმება

• გეკუთვნით კვება და კავშირი, ხოლო თუ შეთავაზებული ალტერნატიული ფრენა სულ მცირე 24 საათით გვიან გადის — სასტუმრო და სასტუმრომდე მგზავრობაც; ასევე არჩევანი ბილეთის ანაზღაურებასა და ალტერნატიულ მარშრუტს შორის (მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი, მე-8 მუხლი).
• კომპენსაცია არ გეკუთვნით, თუ გაუქმების შესახებ ფრენამდე სულ მცირე 14 კალენდარული დღით ადრე გაცნობეს (მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ.ა“ ქვეპუნქტი).
• თუ გაცნობეს 7-დან 14 დღემდე ადრე — კომპენსაცია არ გეკუთვნით მხოლოდ მაშინ, როცა შეგთავაზეს ფრენა, რომელიც თავდაპირველზე არაუმეტეს 2 საათით ადრე გადიოდა და დანიშნულების პუნქტში 4 საათზე ნაკლები დაგვიანებით ჩადიოდა (მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ.ბ“ ქვეპუნქტი).
• თუ გაცნობეს 7 დღეზე ნაკლები ხნით ადრე — კომპენსაცია არ გეკუთვნით მხოლოდ მაშინ, როცა შეგთავაზეს ფრენა, რომელიც დაგეგმილზე 1 საათზე მეტით ადრე არ გადიოდა და დაგეგმილზე 2 საათზე მეტი დაგვიანებით არ ჩადიოდა (მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ.გ“ ქვეპუნქტი).
• კომპენსაციისგან ავიაკომპანია თავისუფლდება, თუ დაამტკიცებს, რომ გაუქმება განსაკუთრებული ვითარებით იყო გამოწვეული. დავისას მან უნდა დაამტკიცოს, რომ გაუქმების შესახებ შეგატყობინათ და — როდის (მე-5 მუხლის მე-2 და 2¹ პუნქტები).

წესის მიხედვით, განსაკუთრებული ვითარებაა პოლიტიკური არასტაბილურობა, ცუდი ამინდი, ფრენის უსაფრთხოებასთან ან საავიაციო უშიშროებასთან დაკავშირებული მოულოდნელი რისკები, გაფიცვები და სხვა მსგავსი მოვლენები (მე-2 მუხლის „ნ“ ქვეპუნქტი).

ჩასხდომაზე უარი

• თუ ყველა მგზავრისთვის ადგილი არ არის, ავიაკომპანიამ ჯერ მოხალისეები უნდა მოძებნოს, რომლებიც ფრენაზე უარს დამატებითი სარგებლის სანაცვლოდ ამბობენ (მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტი).
• თუ თქვენ უარი გითხრეს თქვენი ნების საწინააღმდეგოდ, კომპენსაცია დაუყოვნებლივ უნდა გადაგიხადონ და დახმარება გაგიწიონ — ბილეთის ანაზღაურება ან ალტერნატიული მარშრუტი და უფასო მომსახურება (მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტი, მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტი).
• ჩასხდომაზე უარად არ ითვლება, თუ მიზეზია მგზავრის ჯანმრთელობა, ფრენის უსაფრთხოება, საავიაციო უშიშროება ან საჭირო დოკუმენტების არქონა (მე-2 მუხლის „ი“ ქვეპუნქტი).

ბილეთის ანაზღაურება ან ალტერნატიული მარშრუტი

როცა წესი ამას ითვალისწინებს, ავიაკომპანიამ უნდა მოგცეთ არჩევანი (მე-8 მუხლის 1-ლი პუნქტი):

• ბილეთის ღირებულების ანაზღაურება იმ ფასით, რომლითაც შეიძინეთ — ფრენის დღიდან 7 დღეში, საჭიროების შემთხვევაში კი საწყის პუნქტამდე დაბრუნებაც.
• ალტერნატიული მარშრუტი დანიშნულების პუნქტამდე, პირველივე შესაძლებლობისას.
• ალტერნატიული მარშრუტი მოგვიანებით, თქვენთვის ხელსაყრელ დროს, თუ თავისუფალი ადგილები არის.

თუ ქალაქს რამდენიმე აეროპორტი ემსახურება და სხვა აეროპორტში დაგსვეს, იქიდან მგზავრობის ხარჯს სრულად ავიაკომპანია იხდის (მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტი).

უფასო მომსახურება და კლასის შეცვლა

• უფასო მომსახურებაში შედის: კვება და გამაგრილებელი სასმელები (ლოდინის დროის მიხედვით), სასტუმრო (თუ ღამის გათევა გიწევთ), მგზავრობა აეროპორტიდან სასტუმრომდე და ორი სატელეფონო ზარი ან ელფოსტა (მე-9 მუხლის 1-ლი პუნქტი).
• შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს, მათ გამცილებლებს და გამცილებლის გარეშე მოგზაურ ბავშვებს დახმარება დაუყოვნებლივ, ნებისმიერი ხანგრძლივობის დაგვიანებისას ეკუთვნით (მე-11 მუხლი).
• თუ დაბალ კლასზე გადაგიყვანეს, ფრენის დღიდან 7 დღეში უნდა აგინაზღაურონ ბილეთის ღირებულების 30% (1500 კმ-მდე), 50% (1500–3500 კმ) ან 75% (3500 კმ-ზე მეტი); მაღალ კლასზე გადაყვანისთვის დამატებით თანხას ვერ მოგთხოვენ (მე-10 მუხლი).

თქვენი უფლებების დაცვა

• ავიაკომპანია ვალდებულია, ჩასხდომაზე უარის, გაუქმების ან ხანგრძლივი დაგვიანების შემთხვევაში წერილობით (ელფოსტა, SMS) გაცნობოთ კომპენსაციისა და დახმარების წესი, რეგისტრაციის დახლთან კი ქართულ და ინგლისურ ენებზე გამოაკრას განცხადება და სააგენტოს საკონტაქტო ინფორმაცია (მე-13 მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტები).
• ხელშეკრულების პირობა, რომელიც ამ უფლებებს ზღუდავს ან აუქმებს, დაუშვებელია (მე-13 მუხლის მე-5 პუნქტი).
• თუ მცდარი ინფორმაციის გამო ნაკლებ კომპენსაციაზე დათანხმდით, დამატებითი კომპენსაციის მიღების უფლება გრჩებათ (მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტი).
• წესის შესრულებას სამოქალაქო ავიაციის სააგენტო აკონტროლებს; დარღვევისთვის ავიაკომპანია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით აგებს პასუხს (მე-3 მუხლის მე-5 და მე-7 პუნქტები).
• წესით გაცემული კომპენსაცია არ ზღუდავს სხვა სახის კომპენსაციის მიღების უფლებას, თუმცა ეს თანხა შეიძლება სხვა კომპენსაციას გამოაკლდეს (მე-12 მუხლი).