მაღაზიაში ნაყიდი უნაკლო ნივთის უკან მიღებას კანონი მაღაზიას არ ავალდებულებს — ეს მის საკუთარ წესზეა დამოკიდებული. ონლაინ ან მაღაზიის გარეთ ნაყიდ ნივთზე კი 14 დღის განმავლობაში შეგიძლიათ უარი თქვათ ყოველგვარი მიზეზის გარეშე. თუ ნივთს ნაკლი აქვს, მისი შეკეთება, შეცვლა ან თანხის დაბრუნება ნივთის მიღებიდან 2 წლის განმავლობაში შეგიძლიათ მოითხოვოთ.
მოკლედ
| შემთხვევა | წესი |
|---|---|
| უნაკლო ნივთი, ნაყიდი მაღაზიაში | დაბრუნება მაღაზიის წესით — კანონი ამას არ ავალდებულებს |
| ონლაინ ან მაღაზიის გარეთ ნაყიდი ნივთი | 14 დღე მიზეზის მითითების გარეშე |
| ნივთის უკან გაგზავნა | უარის შეტყობინებიდან არაუგვიანეს 7 დღისა |
| თანხის დაბრუნება | შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 დღისა |
| ნაკლიანი ნივთი | შეკეთება ან შეცვლა, შემდეგ ფასის შემცირება ან თანხის დაბრუნება — ნივთის მიღებიდან 2 წელი |
მაღაზიაში ნაყიდი უნაკლო ნივთი
მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ კანონი მიზეზის გარეშე უარის თქმის უფლებას მხოლოდ ორ შემთხვევაში იძლევა: როცა ნივთი დისტანციურად (ონლაინ, ტელეფონით) იყიდეთ ან მაღაზიის გარეთ — მაგალითად, სახლში მოსულ გამყიდველთან (მე-13 მუხლი). თუ ნივთი მაღაზიაში იყიდეთ და უბრალოდ არ მოგერგოთ ან გადაიფიქრეთ, დაბრუნება ან გაცვლა მაღაზიის წესზეა დამოკიდებული.
ბევრი მაღაზია მაინც ცვლის ან უკან იღებს ნივთს გარკვეულ ვადაში. ყიდვამდე ჰკითხეთ დაბრუნების პირობები და შეინახეთ ჩეკი.
ონლაინ შენაძენი: 14 დღე
- 14 დღე იწყება ნივთის მიღების დღიდან. თუ შეკვეთა ნაწილ-ნაწილ მოვიდა — ბოლო ნივთის მიღებიდან (მე-13 მუხლი)
- უარი გამყიდველს უნდა აცნობოთ ამ ვადაში — მისი ფორმით ან ნებისმიერი მკაფიო წერილით. საკმარისია, შეტყობინება ვადის გასვლამდე გაგზავნოთ. დროულად გაგზავნა თქვენ უნდა დაამტკიცოთ, ამიტომ წერილი შეინახეთ
- ნივთი უკან უნდა გაგზავნოთ შეტყობინებიდან არაუგვიანეს 7 დღისა (მე-15 მუხლი)
- გამყიდველი თანხას აბრუნებს შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 დღისა, ჩვეულებრივი მიწოდების ღირებულების ჩათვლით და იმავე გზით, რითაც გადაიხადეთ. მას შეუძლია დაელოდოს, სანამ ნივთს მიიღებს ან გაგზავნის დამადასტურებელ დოკუმენტს წარუდგენთ
- უკან გაგზავნის ხარჯს, როგორც წესი, თქვენ იხდით — გარდა იმ შემთხვევისა, როცა გამყიდველმა ეს ხარჯი იკისრა ან წინასწარ არ გაგაფრთხილათ
- თუ გამყიდველმა უარის უფლების შესახებ საერთოდ არ გაცნობათ, დაბრუნება 14 დღის გასვლიდან კიდევ 12 თვის განმავლობაში შეიძლება (მე-13 მუხლი)
ნივთის შემოწმება შეგიძლიათ, მაგრამ თუ მას ისე იყენებთ, რომ ფასი დაეკარგება, სხვაობის გადახდა შეიძლება მოგთხოვონ.
როდის არ მოქმედებს 14 დღე
- ნივთი თქვენი შეკვეთით ან ზომით არის დამზადებული
- საკვები და სხვა მალფუჭებადი ან მოკლევადიანი საქონელი
- ჰიგიენის მიზნით დალუქული ნივთი, რომლის შეფუთვაც გახსენით
- დალუქული ფილმი, მუსიკა ან პროგრამა, რომლის ლუქიც მოხსენით
- ციფრული შინაარსი, რომლის მიწოდებაც თქვენი თანხმობით დაიწყო
- კონცერტის ან სპორტული ღონისძიების ბილეთი, თუ დაბრუნება ხელშეკრულებით არ არის გათვალისწინებული (მე-14 მუხლი)
კანონის ის თავი, რომელიც ონლაინ და მაღაზიის გარეთ ყიდვას ეხება, არ ვრცელდება საქონელსა და მომსახურებაზე, რომლის ფასი 30 ლარს არ აღემატება (მე-10 მუხლი). ამიტომ ასეთ ნივთზე 14 დღის უფლება არ გაქვთ.
ნაკლიანი ნივთი
ნივთი უნდა შეესაბამებოდეს აღწერას, ნიმუშს და იმ მიზანს, რისთვისაც ასეთ ნივთს ჩვეულებრივ იყენებენ (მე-16 მუხლი). თუ ნაკლი აღმოჩნდა, ჯერ შეკეთება ან შეცვლა მოითხოვეთ. ეს უფასოა — გამყიდველი იხდის ფოსტის, სამუშაოსა და მასალის ხარჯს. თუ შეკეთება ან შეცვლა შეუძლებელია, გონივრულ ვადაში არ მოხდა ან დიდ უხერხულობას გიქმნით, შეგიძლიათ მოითხოვოთ ფასის შემცირება ან ხელშეკრულებიდან გასვლა და თანხის დაბრუნება. უმნიშვნელო ნაკლის გამო ხელშეკრულებიდან გასვლა არ შეიძლება (მე-17 მუხლი).
- ეს უფლებები გაქვთ, თუ ნაკლი ნივთის მიღებიდან 2 წელიწადში გამოჩნდა (მე-20 მუხლი)
- პირველ 6 თვეში ითვლება, რომ ნაკლი ყიდვისას უკვე იყო — საწინააღმდეგოს დამტკიცება გამყიდველს ევალება. 6 თვის შემდეგ ამის დამტკიცება თქვენ გიწევთ
- მეორადი ნივთის ყიდვისას 2-წლიანი წესი არ მოქმედებს — პასუხისმგებლობა მხარეების შეთანხმებით წყდება
- თუ ნაკლის შესახებ ყიდვისას იცოდით ან უნდა გცოდნოდათ, ან ნაკლი თქვენ მიერ მიცემული მასალის გამოა, მოთხოვნის უფლება არ გაქვთ (მე-16 მუხლი)
აბრა “ნაყიდი ნივთი უკან არ მიიღება” ნაკლიან ნივთზე თქვენს უფლებებს ვერ გააუქმებს: პირობა, რომელიც ნაკლიანი შესრულების გამო მოთხოვნას უსამართლოდ ზღუდავს, ბათილია (22-ე მუხლი).
გარანტია
ზემოთ აღწერილი 2-წლიანი უფლებები კანონით გეკუთვნით. გარდა ამისა, მაღაზიამ ან მწარმოებელმა შეიძლება დამატებითი, ე.წ. კომერციული გარანტია მოგცეთ. ის კანონით მინიჭებულ უფლებებს ვერ შეზღუდავს. მასში მკაფიოდ უნდა ეწეროს ვადა, სად მოქმედებს და მოვაჭრის სახელი და მისამართი. თქვენი მოთხოვნით გარანტია წერილობით უნდა მოგცენ, ხოლო პირობა, რომელიც თქვენს უფლებებს ზღუდავს, ბათილია (მე-19 მუხლი). თუ გამყიდველმა ნივთის ვარგისიანობის ვადა დააწესა, ამ ვადაში გამოჩენილი ნაკლი მოთხოვნის უფლებას გაძლევთ (სამოქალაქო კოდექსის 496-ე მუხლი).
Temu, AliExpress და სხვა უცხოური პლატფორმები
უცხოურ პლატფორმაზე გამყიდველი ხშირად უცხოური კომპანიაა, რომელსაც საქართველოში არც ოფისი აქვს და არც წარმომადგენელი. ქართული კანონი არ ამბობს, რომ მხოლოდ ქართულ მოვაჭრეზე ვრცელდება, მაგრამ ასეთი გამყიდველისთვის გადაწყვეტილების აღსრულება პრაქტიკაში ძალიან რთულია. ამიტომ რეალური გზა, როგორც წესი, თავად პლატფორმის დაბრუნების წესია.
- ყიდვამდე ნახეთ პლატფორმის დაბრუნების ვადა და პირობები
- დაბრუნების მოთხოვნა აპლიკაციაში გახსენით. შეინახეთ შეკვეთის, ნივთის ფოტოები და მიმოწერა
- ნივთი იმ გზით გააგზავნეთ, რასაც პლატფორმა მიუთითებს, და შეინახეთ გაგზავნის დოკუმენტი
- თუ პლატფორმამ უარი გითხრათ და ბარათით გადაიხადეთ, ბანკს ჰკითხეთ, შეიძლება თუ არა გადახდის გასაჩივრება
თუ გამყიდველი უარს გეუბნებათ
- მოთხოვნა წერილობით გაუგზავნეთ: რა იყიდეთ, როდის, რა პრობლემაა და რას ითხოვთ — შეკეთებას, შეცვლას თუ თანხის დაბრუნებას
- შეინახეთ ჩეკი, შეკვეთის დადასტურება, ბანკის ამონაწერი, ფოტოები და მიმოწერა
- მიმართეთ საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს — დარღვევიდან არაუგვიანეს 2 წლისა (31-ე მუხლი). სააგენტო 10 სამუშაო დღეში გპასუხობთ, შეისწავლის თუ არა საქმეს (32-ე მუხლი). ის იმ დარღვევებს იკვლევს, რომლებიც მომხმარებელთა ჯგუფს ეხება, და შეუძლია მოვაჭრეს უფლების აღდგენა მოსთხოვოს და დააჯარიმოს (29-ე, 33-ე და 34-ე მუხლები)
- თქვენი თანხის დასაბრუნებლად ან ზიანის ასანაზღაურებლად შეგიძლიათ სასამართლოს, არბიტრაჟს ან მედიაციას მიმართოთ — სააგენტოსთვის მიმართვა ამ უფლებას არ გართმევთ (28-ე მუხლი)
როგორ დაგეხმარებით
- შევამოწმებთ, გაქვთ თუ არა ნივთის დაბრუნების ან თანხის ანაზღაურების უფლება
- მოვამზადებთ წერილობით მოთხოვნას გამყიდველთან და ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას
- დაგეხმარებით კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოსთვის განცხადების წარდგენაში
- წარგადგენთ სასამართლოში თანხის დაბრუნებისა და ზიანის ანაზღაურების დავაში
სამართლებრივი საფუძველი
ოფიციალური ტექსტები — საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).
მნიშვნელოვანია: სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და მომზადებულია გამოქვეყნების დღეს მოქმედი კანონმდებლობით.
კანონი იცვლება, თითოეული საქმე კი განსხვავებულია — ამიტომ ეს ტექსტი არ ცვლის ადვოკატის კონსულტაციას. სანამ ამ ინფორმაციის საფუძველზე რამეს გადაწყვეტთ, დაგვიკავშირდით. MMLAW არ აგებს პასუხს მხოლოდ ამ სტატიაზე დაყრდნობით მიღებულ გადაწყვეტილებებზე.
მიიღე კონსულტაცია
