ინდივიდუალური მეწარმე (ასევე მოიხსენიებენ როგორც ინდ. მეწარმე, ინდმეწარმე ან ი/მ — ოფიციალური შემოკლება დოკუმენტებში) და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება (შპს) ბიზნესის ორი ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. მოკლედ: ინდ. მეწარმე თქვენ თავად ხართ, რეგისტრირებული მეწარმე — მარტივია, მაგრამ ვალებზე მთელი პირადი ქონებით აგებთ პასუხს. შპს ცალკე კომპანიაა — მეტი ფორმალობა აქვს, სამაგიეროდ პირადი ქონება დაცულია და მოგება იბეგრება მხოლოდ მაშინ, როცა მას გაიტანთ. მცირე ბიზნესისთვის ინდმეწარმის 1%-იანი რეჟიმი ყველაზე იაფია — თუ თქვენი საქმიანობა მასზე ვრცელდება.
მთავარი განსხვავებები
| ინდ. მეწარმე | შპს | |
|---|---|---|
| პასუხისმგებლობა | მთელი პირადი ქონებით | პარტნიორები პირადად არ აგებენ პასუხს (ბოროტად გამოყენების გარდა) |
| ვინ არის | თავად თქვენ, რეგისტრირებული მეწარმე | ცალკე იურიდიული პირი |
| პარტნიორები | მხოლოდ ერთი პირი | ერთი ან რამდენიმე, წილებით |
| რეგისტრაცია | პირადობა/პასპორტი და მისამართი | დამატებით — წესდება და დირექტორი |
| ბუღალტერია | მინიმალური | აღრიცხვა და წლიური ანგარიშგება |
| ჩვეულებრივი გადასახადი | მოგებაზე 20% | მოგების 15% მხოლოდ განაწილებისას + დივიდენდზე 5% |
| სპეციალური რეჟიმი | 1% ბრუნვაზე 500 000 ლარამდე (ზემოთ — 3%) | არ არის |
| დღგ | 100 000 ლარის ზემოთ — რეგისტრაცია, 18% | იგივე |
გადასახადები — მაგალითით
ვთქვათ, წლიური მოგება 100 000 ლარია. ინდ. მეწარმე 1%-იანი სტატუსის გარეშე იხდის 20%-ს — 20 000 ლარს. შპს, თუ მთელ მოგებას დივიდენდად გაიტანს, იხდის 15 000 ლარს მოგების გადასახადს და 4 250 ლარს დივიდენდზე — სულ 19 250 ლარს; თუ მოგების ნახევარი კომპანიაში დარჩა, გადასახადი მხოლოდ გატანილ ნაწილზეა. ინდ. მეწარმე მცირე ბიზნესის სტატუსით კი იმავე ბრუნვაზე 1%-ს იხდის, ანუ 100 000 ლარის ბრუნვისას — 1 000 ლარს.
1%-იანი რეჟიმი ყველას არ ეკუთვნის
- მცირე ბიზნესის სტატუსი მხოლოდ ინდ. მეწარმეს ენიჭება; წლიური ბრუნვა 500 000 ლარამდე, ზემოთ — 3%
- დეკლარაცია და გადახდა — ყოველთვე, მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე
- აკრძალულია: ლიცენზიის ან ნებართვის მქონე საქმიანობა, აქციზური საქონლის წარმოება, სავალუტო ოპერაციები, სამედიცინო, არქიტექტურული, საადვოკატო, სანოტარო, აუდიტის და საკონსულტაციო საქმიანობა, სათამაშო ბიზნესი, პერსონალით უზრუნველყოფა (მთავრობის №415 დადგენილება)
- 1% არ ვრცელდება იჯარაზე, სესხის პროცენტზე, დივიდენდზე, უძრავი ქონების ან ავტომობილის გაყიდვაზე და ხელფასზე
როდის ავირჩიოთ ინდ. მეწარმე
- მარტო მუშაობთ და საქმიანობა 1%-ზე ვრცელდება
- წლიური ბრუნვა 500 000 ლარს არ აღემატება
- ვალების და დიდი რისკის საფრთხე მცირეა
- გინდათ მინიმალური ბიუროკრატია
როდის ავირჩიოთ შპს
- გყავთ პარტნიორი ან ინვესტორი
- საქმიანობა 1%-ზე არ ვრცელდება
- დიდი ხელშეკრულებები, ვალები ან რისკი გაქვთ და პირადი ქონების დაცვა გჭირდებათ
- მოგების ნაწილს ბიზნესში ტოვებთ — გადასახადი მხოლოდ გატანისას
- ბანკები და დიდი კლიენტები კომპანიასთან მუშაობას ამჯობინებენ
უცხოელებისთვის
უცხოელს ორივე ფორმის დარეგისტრირება შეუძლია, დისტანციურადაც — ნოტარიულად დამოწმებული, აპოსტილიანი მინდობილობით და ქართული თარგმანით. 2026 წლის 1 მარტიდან საქართველოში მომუშავე უცხოელს — ინდ. მეწარმესაც და შპს-ის დირექტორსაც — მუშაობის უფლება სჭირდება. თავად რეგისტრაცია ბინადრობის ნებართვას არ იძლევა.
სამართლებრივი საფუძველი
- „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი
- საგადასახადო კოდექსი
- მთავრობის 2010 წლის №415 დადგენილება — მცირე ბიზნესის სტატუსი
ოფიციალური ტექსტები — საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).
სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და არ ცვლის ადვოკატის კონსულტაციას თქვენს კონკრეტულ საქმეზე.
ყველა შემთხვევა ინდივიდუალურია — ნუ იხელმძღვანელებთ ზოგადი ინფორმაციით. კონსულტაციისთვის დაუკავშირდით ადვოკატს.
მიიღე კონსულტაცია
