
2023 წლიდან სავალდებულო სამხედრო სამსახურს თავდაცვის კოდექსი აწესრიგებს — ახლა მას „წვევამდელთა ეროვნული სამხედრო სამსახური“ ჰქვია. აქ არის, ვის ეხება, რამდენ ხანს გრძელდება, როდის გეკუთვნით გათავისუფლება ან გადავადება და რა ხდება, თუ არ გამოცხადდებით.
ვინ იწვევა
- 18-დან 27 წლამდე მოქალაქე, რომელიც წვევამდელთა სამხედრო აღრიცხვაზეა და გათავისუფლების ან გადავადების საფუძველი არ აქვს
- ვის გაიწვევენ, ყოველწლიურად შემთხვევითი შერჩევით, ელექტრონული სისტემით წყდება; გაწვევის ვადებს მთავრობის დადგენილება ადგენს
- სამსახური მხოლოდ თავდაცვის სამინისტროს სისტემაში გაივლება
- ვინც 27 წლამდე სამსახური არ გაიარა, თავდაცვის ძალების რეზერვში ჩაირიცხება
რამდენ ხანს გრძელდება
| სად მსახურობთ | ვადა |
|---|---|
| საბრძოლო ქვედანაყოფი | 6 თვე |
| საბრძოლო მხარდაჭერის ან უზრუნველყოფის ქვედანაყოფი | 8 თვე |
| უმცროსი სამეთაურო, საშტაბო ან სპეციალობის თანამდებობა | 11 თვე |
ვინც გაწვევამდე თავად გამოთქვამს სამსახურის სურვილს, ვადას თავად ირჩევს. ასევე ირჩევს ის, ვისაც გადავადების უფლება აქვს, მაგრამ მაინც სურს სამსახურის გავლა.
ვინ თავისუფლდება
- ვინც ჯანმრთელობის გამო სამსახურისთვის შეუსაბამოდ ცნეს
- ვინც სამხედრო ან ალტერნატიული სამსახური უცხო ქვეყანაში გაიარა
- ვინც მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის არის ნასამართლევი
- ოჯახის ერთადერთი ვაჟი, თუ ოჯახის წევრი საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლაში ან სამხედრო სამსახურში დაიღუპა
- პარლამენტის წევრი; განსაკუთრებული ნიჭის მქონე წვევამდელი — პრემიერ-მინისტრის გადაწყვეტილებით
გადავადების საფუძვლები
- ჯანმრთელობის გამო დროებით შეუსაბამობა — 1 წლამდე, შეზღუდული შესაბამისობა — 3 წლამდე
- სტუდენტი — საქართველოს ან უცხოეთის აღიარებულ უნივერსიტეტში, თითოეული საფეხურის დასრულებამდე; უცხოეთში სრულად დისტანციური სწავლება ამ უფლებას არ იძლევა. ასევე სამედიცინო რეზიდენტი — რეზიდენტურის დასრულებამდე; პროფესიული სტუდენტი — მხოლოდ ერთხელ, თუ სტუდენტის ან რეზიდენტის გადავადებით არ უსარგებლია
- სკოლის მოსწავლე — 20 წლამდე; ერთიან ეროვნულ ან სამაგისტრო გამოცდებზე რეგისტრირებული — შედეგებამდე და ჩარიცხვამდე
- ვისაც ორი ან მეტი შვილი ჰყავს; ვისაც ერთი შვილი ჰყავს — შვილის დაბადებიდან 3 წელი; მარტოხელა მამა
- დედის ან მამის ერთადერთი შვილი; ვისაც კმაყოფაზე ჰყავს არასრულწლოვანი და ან ძმა
- ვისაც ჰყავს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ოჯახის წევრი, რომელსაც სხვა მხარდამჭერი არ ჰყავს
- სოფლის ექიმი ან სკოლის მასწავლებელი; დოქტორის ხარისხის მქონე პედაგოგი ან მკვლევარი
- ვის მიმართაც სისხლისსამართლებრივი დევნა მიმდინარეობს — გადაწყვეტილებამდე; პირობითი მსჯავრის მქონე — მის დასრულებამდე
გადავადება საფასურით — 5 000 ლარი
- საფასური 5 000 ლარია და გაწვევას 1 კალენდარული წლით გადაავადებს
- ამ უფლებით 25 წლამდე შეგიძლიათ ისარგებლოთ
- წლის გასვლის შემდეგ ისევ ექვემდებარებით გაწვევას — თუ სხვა საფუძველი არ გაქვთ, საფასური ხელახლა უნდა გადაიხადოთ
- გამწვევ კომისიაში გამოცხადებისას გეტყვიან, როგორ გადაიხადოთ
თუ საზღვარგარეთ ცხოვრობთ
თუ საზღვარგარეთ 1 თვეზე მეტხანს რჩებით, ამის შემდეგ 2 კვირაში საქართველოს საკონსულოში უნდა დადგეთ წვევამდელთა სამხედრო აღრიცხვაზე. თუ უცხო ქვეყანაში სამხედრო ან ალტერნატიული სამსახური გაიარეთ, გაწვევისგან თავისუფლდებით — ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი წინასწარ მოამზადეთ.
რა ხდება, თუ არ გამოცხადდებით
| დარღვევა | პასუხისმგებლობა |
|---|---|
| სამხედრო აღრიცხვაზე გამოძახებისას გამოუცხადებლობა საპატიო მიზეზის გარეშე | ჯარიმა 1 000 ლარი (196¹ მუხლი) |
| საზღვარგარეთ 1 თვეზე მეტხანს ყოფნისას საკონსულოში აღრიცხვაზე არ დგომა | ჯარიმა 1 000 ლარი (196⁷ მუხლი) |
| საცხოვრებლის, სამსახურის, ოჯახური მდგომარეობის ან სწავლის შეცვლის შესახებ ინფორმაციის არმიწოდება 2 კვირაში, როცა ამას შესაბამისი ორგანო მოითხოვს | ჯარიმა 200 ლარი (197-ე მუხლი) |
| გამწვევ ან სამედიცინო კომისიაში გამოუცხადებლობა გაწვევისთვის თავის არიდების მიზნით | ჯარიმა 1 000 ლარი; გადაუხდელობისას — 15 დღე პატიმრობა (197¹ მუხლი) |
| სამსახურისთვის თავის არიდება — მათ შორის ავადმყოფობის მოგონებით, თვითდაზიანებით ან ყალბი დოკუმენტით | დანაშაული: ჯარიმა ან 3 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა (სისხლის სამართლის კოდექსის 356-ე მუხლი) |
საომარი ან საგანგებო მდგომარეობის დროს სამსახურისთვის თავის არიდება უფრო მკაცრად ისჯება — 2-დან 5 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით.
როგორ დაგეხმარებით
- შევამოწმებთ, გეკუთვნით თუ არა გათავისუფლება ან გადავადება, და მოვამზადებთ განცხადებას
- გამწვევი კომისიის გადაწყვეტილების გასაჩივრება
- ჯარიმის ოქმის გასაჩივრება 196¹–197¹ მუხლებით
- დაცვა სისხლის სამართლის საქმეში 356-ე მუხლით
სამართლებრივი საფუძველი
ოფიციალური ტექსტები — საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).
მნიშვნელოვანია: სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და მომზადებულია გამოქვეყნების დღეს მოქმედი კანონმდებლობით.
კანონი იცვლება, თითოეული საქმე კი განსხვავებულია — ამიტომ ეს ტექსტი არ ცვლის ადვოკატის კონსულტაციას. სანამ ამ ინფორმაციის საფუძველზე რამეს გადაწყვეტთ, დაგვიკავშირდით. MMLAW არ აგებს პასუხს მხოლოდ ამ სტატიაზე დაყრდნობით მიღებულ გადაწყვეტილებებზე.
მიიღე კონსულტაცია
