# ვალის ხანდაზმულობა: თუ ბანკის სესხს ვეღარ იხდით

სესხის ხანდაზმულობა 3 წელია. რა იწყებს ვადას თავიდან, რა ხდება ბანკის ან მიკროსაფინანსოს სესხის გადაუხდელობისას და როგორ დავიცვათ თავი.
[ხანდაზმული სესხის საქმეები](https://mmlaw.ge/ka/khandazmuli-seskhi/) · 19 ოქტომბერი, 2026 · 6 წთ საკითხავი · განახლდა: 20 ოქტომბერი, 2026

ბანკის, მიკროსაფინანსოს ან კერძო პირის სესხის ხანდაზმულობის ვადა, როგორც წესი, 3 წელია (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი). ვადის გასვლის შემდეგ ვალი თავისით არ ქრება: კრედიტორს მაინც შეუძლია გიჩივლოთ, თქვენ კი სასამართლოში უნდა მიუთითოთ, რომ ვადა გასულია. ხოლო ერთი მცირე გადახდა ან ვალის აღიარება ვადას თავიდან იწყებს.

## მოკლედ

საკითხიწესისესხის ხანდაზმულობის ვადა3 წელი (უძრავ ნივთთან დაკავშირებულ ხელშეკრულებაზე — 6 წელი)ყოველთვიური შენატანი3 წელი, თითოეულ შენატანზე ცალკესასამართლოს მიერ დადასტურებული ვალი10 წელირა იწყებს ვადას თავიდანვალის აღიარება, ნაწილის ან პროცენტის გადახდა, სარჩელი, აღსრულებავადის გასვლის შემდეგშეგიძლიათ უარი თქვათ გადახდაზე — მაგრამ ამაზე თავად უნდა მიუთითოთაღსრულებაწყდება, თუ მისი დაწყებიდან 10 წელი გავიდა

## როდის ხდება ვალი ხანდაზმული

ვადა იწყება იმ დღიდან, როცა კრედიტორმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო, რომ ვალი არ გადაიხადეთ (130-ე მუხლი). თუ სესხს ყოველთვიურად იხდიდით, თითოეულ შენატანს საკუთარი 3-წლიანი ვადა აქვს (129-ე მუხლი). ზუსტი თარიღი ხელშეკრულებაზე, გადახდის ისტორიასა და კრედიტორის მოთხოვნაზეა დამოკიდებული.
ვადას ხელშეკრულებით ვერ შეცვლიან — კანონი ამას კრძალავს (146-ე მუხლი). ხოლო როცა ძირითადი ვალი ხანდაზმული ხდება, ხანდაზმულია მასზე დარიცხული პროცენტი და პირგასამტეხლოც (145-ე მუხლი).

## რა იწყებს ვადას თავიდან და რა — არა

- ვალის აღიარება: ნაწილის ან პროცენტის გადახდა, გარანტია, ხელმოწერა აღიარების დოკუმენტზე (137-ე მუხლი)

- კრედიტორის სარჩელი, განცხადება სასამართლოში ან სახელმწიფო ორგანოში, აღსრულების მოქმედება (138-ე მუხლი)

- ასეთ დროს უკვე გასული დრო აღარ ითვლება და ვადა თავიდან იწყება (141-ე მუხლი)

- კერძო მედიაციის დაწყება ვადას აჩერებს — ამ დროს ვადა არ ითვლება. ეს მოქმედებს, თუ მედიაცია ვადის ბოლო 6 თვეში დაიწყო ან ამ დროს ჯერ კიდევ მიმდინარეობდა. მედიაციის დასრულების შემდეგ ვადა კიდევ 6 თვემდე გრძელდება (132-ე, 135-ე და 136-ე მუხლები)

- ვალის კოლექტორისთვის მიყიდვა ვადას თავიდან არ იწყებს: ახალი კრედიტორი მოთხოვნას იმავე მდგომარეობაში იღებს, თქვენ კი ძველი შესაგებლები გრჩებათ (198-ე და 201-ე მუხლები)

- კრედიტორის ზარები და წერილები კანონში ჩამოთვლილ საფუძვლებს შორის არ არის — მაგრამ თქვენი წერილობითი პასუხი შეიძლება ვალის აღიარებად ჩაითვალოს

## რა ხდება, თუ სესხს არ იხდით

- ემატება პროცენტი და პირგასამტეხლო. კანონი მათ ზღუდავს: ვადაგადაცილებისას ყველა პროცენტი, საკომისიო და ჯარიმა ერთად სესხის დარჩენილი ძირითადი თანხის 1.5-ჯერადს არ უნდა აღემატებოდეს (625-ე მუხლი).

- ბანკი ან მიკროსაფინანსო გირეკავთ, ან ვალს კოლექტორს გადასცემს. სანამ გადაცემის შესახებ არ გაცნობებენ, ძველ კრედიტორს შეგიძლიათ გადაუხადოთ (200-ე მუხლი).

- კრედიტორი სასამართლოს მიმართავს. თუ ხელშეკრულება ნოტარიუსთან არის დამოწმებული და მასში სააღსრულებო ფურცელზე იყავით შეთანხმებული, ნოტარიუსი სასამართლოს გარეშეც გასცემს სააღსრულებო ფურცელს („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 38-ე მუხლი).

- სარჩელზე პასუხს სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში — არაუმეტეს 14 დღისა, რთულ საქმეზე 21 დღისა — წარადგენთ. თუ საპატიო მიზეზის გარეშე არ წარადგინეთ, სასამართლო სხდომის გარეშე გამოიტანს დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე და 232¹ მუხლები).

- იწყება აღსრულება: მოვალეთა რეესტრში შეგიყვანენ, ბანკი ანგარიშებს დააყადაღებს, ახალ ანგარიშებსაც, და ბინის ან მანქანის გაყიდვა შეიზღუდება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 19¹–19³ მუხლები). უზრუნველყოფილი მოთხოვნის მოვალე (როცა ვალი იპოთეკით ან გირავნობითაა უზრუნველყოფილი) მოვალეთა რეესტრში არ შეიტანება, ამიტომ რეესტრის ეს შეზღუდვები მასზე არ ვრცელდება (19¹ მუხლი).

## ხელფასი, პენსია და ანგარიში

აღმასრულებელს შეუძლია თანხა გადაახდევინოს ხელფასიდან, პენსიიდან, სტიპენდიიდან და სხვა შემოსავლიდან („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი). ყადაღისგან დაცულია სახელმწიფოს მიზნობრივი დახმარება და საარსებო მინიმუმზე ნაკლები შემოსავალი, აგრეთვე ცხოვრებისა და სამუშაოსთვის აუცილებელი ნივთები (45-ე მუხლი). დავა იმაზე, დაცულია თუ არა თანხა, სასამართლოში განიხილება.
სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებული ვალის ხანდაზმულობის ვადა უკვე 10 წელია (სამოქალაქო კოდექსის 142-ე მუხლი). თანხის გადახდევინების საქმეზე აღსრულება წყდება, თუ მისი დაწყებიდან 10 წელი გავიდა, და ყველა ყადაღა უქმდება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 34-ე მუხლი).

## ბანკმა სესხი „ჩამოწერა“ — ვალი გაქრა?

ყოველთვის არა. ბანკი ხშირად ვადაგადაცილებულ სესხს საკუთარ ბალანსიდან ჩამოწერს, მაგრამ ეს მისი შიდა აღრიცხვაა. ვალი ქრება, თუ კრედიტორი მას გაპატიებთ — ეს თქვენ შორის შეთანხმებით ხდება (448-ე მუხლი). ამიტომ „ჩამოწერილი“ ვალი შეიძლება მოგვიანებით კოლექტორს გადაეცეს. თუ ბანკი ამბობს, რომ ვალს გპატიობთ, ეს წერილობით მოითხოვეთ.

## თუ ბანკი ან კოლექტორი წლების შემდეგ გიჩივით

- არ დაიგვიანოთ პასუხი — ხანდაზმულობაზე სასამართლოში თავად უნდა მიუთითოთ, სასამართლო მას თავისი ინიციატივით არ იყენებს

- გაარკვიეთ, როდის იყო ბოლო გადახდა და ხომ არ მოგიწერიათ ხელი რამეზე მას შემდეგ — მაგალითად, გადავადებაზე ან ახალ გრაფიკზე

- შეამოწმეთ თანხა: ძირი, პროცენტი, პირგასამტეხლო და საკომისიო ცალ-ცალკე

- თუ დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უკვე გამოიტანეს, მისი გასაჩივრების ვადა 10 დღეა ჩაბარებიდან (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 237-ე მუხლი)

- ნუ გადაიხდით „სიმბოლურ“ თანხას შემოწმებამდე — თუ ვადის გასვლის შემდეგ გადაიხადეთ, თანხას ვეღარ დაიბრუნებთ (144-ე მუხლი)

## „შავ სიაში“ ვარ — რას ნიშნავს?

„შავი სია“ კანონში არ არსებობს. ბანკები და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები სესხის მონაცემებს, მათ შორის ვადაგადაცილებას, საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს აწვდიან. ახალი სესხის გაცემისას კრედიტორი ამ ისტორიას ხედავს — ამიტომ ვადაგადაცილებული ვალის მქონეს სესხს ხშირად აღარ აძლევენ.

- საკუთარი საკრედიტო ისტორია ბიუროდან ნებისმიერ დროს უფასოდ შეგიძლიათ მიიღოთ. ონლაინ პორტალით ან აპლიკაციით მყისიერ ამონაწერზე ბიურომ შეიძლება საფასური დააწესოს, მაგრამ ასეც წელიწადში სულ მცირე 3-ჯერ უფასო უნდა იყოს, 1 სამუშაო დღეში. ამონაწერში ჩანს, ვინ ეძებდა თქვენს მონაცემებს

- თუ ჩანაწერი არასწორია — მაგალითად, ვალი უკვე დაფარეთ — პრეტენზია შეიტანეთ ბიუროში, ეროვნულ ბანკში ან პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურში და მოითხოვეთ შესწორება ან წაშლა

- ხანდაზმულობა ვალს ისტორიიდან ავტომატურად არ შლის — ის მხოლოდ სასამართლოში მოთხოვნას ზღუდავს

- ფრთხილად იყავით „შავ სიაში მყოფთათვის“ სესხის შეთავაზებებთან: თუ სესხამდე საკომისიოს ან სხვა თანხას გთხოვენ, ეს თაღლითობის ნიშანია

## როგორ დაგეხმარებით

- გამოვთვლით ხანდაზმულობის ვადას თქვენი ხელშეკრულებისა და გადახდების მიხედვით

- შევამოწმებთ თანხას, პროცენტსა და პირგასამტეხლოს კანონით დაშვებულ ზღვართან

- წარგადგენთ სასამართლოში და მივუთითებთ ხანდაზმულობაზე, გავასაჩივრებთ დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას

- ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას ბანკთან, მიკროსაფინანსოსთან ან კოლექტორთან და დაგეხმარებით ყადაღის მოხსნაში

## სამართლებრივი საფუძველი

- [სამოქალაქო კოდექსი](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/31702)

- [სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/29962)

- [„სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონი](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/18442)

- [„ნოტარიატის შესახებ“ კანონი](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/90928)

- [ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის №195/04 ბრძანება — საკრედიტო საინფორმაციო ბიურო](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/4312592)

ოფიციალური ტექსტები — საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).

მნიშვნელოვანია: სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და მომზადებულია გამოქვეყნების დღეს მოქმედი კანონმდებლობით.
კანონი იცვლება, თითოეული საქმე კი განსხვავებულია — ამიტომ ეს ტექსტი არ ცვლის ადვოკატის კონსულტაციას. სანამ ამ ინფორმაციის საფუძველზე რამეს გადაწყვეტთ, დაგვიკავშირდით. MMLAW არ აგებს პასუხს მხოლოდ ამ სტატიაზე დაყრდნობით მიღებულ გადაწყვეტილებებზე.

[ხანდაზმული სესხი: სესხის ხანდაზმულობის ვადა და დაცვა](https://mmlaw.ge/ka/khandazmuli-seskhi/)

## ხშირად დასმული კითხვები

### რამდენ წელიწადში ხდება ბანკის სესხი ხანდაზმული?

როგორც წესი, 3 წელიწადში — იმ დღიდან, როცა შენატანი ან სესხი უნდა გადაგეხადათ. ყოველთვიურ შენატანებზე ვადა თითოეულზე ცალკე ითვლება. თუ ვალი სასამართლომ უკვე დაადასტურა, ვადა 10 წელია.

### ხანდაზმული სესხი თავისით იშლება?

არა. ვადის გასვლის შემდეგ შეგიძლიათ უარი თქვათ გადახდაზე, მაგრამ თუ გიჩივლებენ, ხანდაზმულობაზე სასამართლოში თავად უნდა მიუთითოთ. თუ პასუხს არ წარადგენთ, სასამართლომ შეიძლება ვალი დაგაკისროთ.

### რა მოხდება, თუ მიკროსაფინანსოს სესხს არ გადავიხდი?

დაგერიცხებათ პროცენტი და პირგასამტეხლო კანონით დაშვებულ ზღვრამდე, ვალი შეიძლება კოლექტორს გადაეცეს, ხოლო სასამართლოს ან ნოტარიუსის აქტის შემდეგ დაიწყება აღსრულება: მოვალეთა რეესტრი, ანგარიშის ყადაღა და გადახდევინება ხელფასიდან.

### კოლექტორმა ძველ ვალზე მომწერა — უნდა გადავიხადო?

ჯერ შეამოწმეთ, ხომ არ გასულა ვადა. ვალის კოლექტორზე მიყიდვა ვადას თავიდან არ იწყებს, მაგრამ ნაწილის გადახდა ან წერილობით აღიარება — იწყებს. ვალის ოდენობა და საფუძველი წერილობით მოითხოვეთ.

### როგორ შევამოწმო, ვარ თუ არა „შავ სიაში“?

„შავი სია“ სინამდვილეში საკრედიტო ისტორიაა. საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროდან ამონაწერს ნებისმიერ დროს უფასოდ მიიღებთ.

## დაკავშირებული თემები

- [#სასამართლო დავები](https://mmlaw.ge/ka/samokalako-samartlis-advokati/)

- [#თქვენი უფლებები](https://mmlaw.ge/ka/blogi/tkveni-uplebebi-dakavebisas/)

- [#უძრავი ქონება](https://mmlaw.ge/ka/udzravi-konebis-advokati/)

-
- [ბინიდან გამოსახლება: სასამართლო, აღსრულება და ვადები](https://mmlaw.ge/ka/blogi/binidan-gamosakhleba/)

-
- [სამოქალაქო სამართლის ადვოკატი](https://mmlaw.ge/ka/samokalako-samartlis-advokati/)

-
- [იცოდე, ვინ არის მოსამართლე](https://mmlaw.ge/ka/blogi/itsode-vin-aris-mosamartle/)

-
- [ხანდაზმული სესხი: სესხის ხანდაზმულობის ვადა და დაცვა](https://mmlaw.ge/ka/khandazmuli-seskhi/)

-
- [ყადაღის მოხსნა საბანკო ანგარიშზე და ქონებაზე](https://mmlaw.ge/ka/yadaghis-mokhsna/)

-
- [მორალური ზიანის ანაზღაურება](https://mmlaw.ge/ka/moraluri-zianis-anazghaureba/)

-
- [მოვალეთა რეესტრი: გადამოწმება ონლაინ და ამორიცხვა](https://mmlaw.ge/ka/movaleta-reestri/)

-
- [ვალის დაბრუნება](https://mmlaw.ge/ka/valis-dabruneba/)

ბლოგი

## ყველა სტატია

- [სისხლის სამართალი](https://mmlaw.ge/ka/blogi/utskhoeli-dakaves-sakartveloshi/) — უცხოელი დააკავეს საქართველოში: უფლებები და პირველი ნაბიჯები 11 ოქტომბერი, 2026 · 5 წთ საკითხავი

- [ადმინისტრაციული სამართალი](https://mmlaw.ge/ka/blogi/sakartvelodan-gadzeveba/) — საქართველოდან გაძევება: საფუძვლები, ვადები და გასაჩივრება 11 ოქტომბერი, 2026 · 5 წთ საკითხავი

---
Source: https://mmlaw.ge/ka/blogi/valis-khandazmuloba/ · MMLAW · +995 551 00 43 00 · info@mmlaw.ge